การครอบครองปรปักษ์

หลายคนคงเคยได้ยินกันมาผ่านหูกันบ้าง กับคำว่า การครอบครองปรปักษ์ และมันคืออะไร เป็นแบบไหน เราลองมาดูเหตุการณ์ๆ หนึ่งที่ได้ถูกหยิบยกขึ้นมาเพื่อ นำมาไขข้อสงสัยกันครับ

ว่าด้วยมีคนๆหนึ่ง(ชื่อ เอ นามสมมุติ) เอทำงานในเมือง แต่เผอิญ เอมีที่ดินที่เป็นมรดกอยู่ที่ทางต่างจังหวัดหลายไร่ไม่ได้ทำประโยชน์ ปลูกดอก ปลูกสวน หรือสิ่งก่อสร้างอะไร เป็นที่ดินที่ปล่อยทิ้งรกร้าง อยู่มาวันหนึ่งมีญาติของตน ได้มาขออาศัย เข้ามาทำกิน ปลูกไร่ ปลูกสวน สร้างกระต๊อบเล็กๆ ไว้อยู่อาศัย เวลาผ่านไปนานหลายสิบปี
โดยเอก็ไม่ได้สนใจปล่อยให้ญาติอยู่ไปเรื่อยๆ อยู่มาวันหนึ่งได้มีนายทุนมากว้านซื้อที่ระแวกนั้นทั้งหมด โดยให้ราคาสูงเพื่อต้องการจะสร้างห้างสรรพสินค้าใหญ่โต ข่าวที่ว่านั้นได้เข้าถึงหูเอเจ้าของที่ดิน จึงไม่รีรอรีบรุดกลับไปหวังจะขายที่แปลงนั้น แต่กลับถูกญาติที่ตนให้เข้าไปทำกินในที่ดินแปลงนั้นปฎิเสธจะคืนที่ดินให้ ได้บอกกลับมาว่าเขามีสิทธิ์ในที่ดินนี้แล้ว เพราะ ตัวเขาอยู่มานานเกินกว่า 10 ปี เขาสามารถใช้สิทธิ์ทางกฎหมายว่าด้วย การถือครอง หรือ ครอบครองปรปักษ์ เอจึงไม่มีสิทธิ์มาไล่ตน แถมยังต้องมอบที่ดินแปลงเจ้าปัญหานี้ให้แก่เขาอีกด้วย !!!

และนี้ก็เป็นอีกกรณีหนึ่งที่พบเห็น หรือเป็นคดีความฟ้องร้องกันเป็นประจำ บ่อยครั้ง เราจึงมาหาข้อสรุป กฎหมายการครอบครองปกปักษ์ กันว่าจะออกมารูปแบบนั้น ใครได้ประโยชน์ หรือเสียประโยชน์กัน

กฎหมายครอบครองปกปักษ์ แปลได้ว่า ที่ดินของผู้อื่นซึ่งเป็นที่ดินที่มีโฉนด (ครุฑแดง) แล้วอยู่มามีบุคคลหนึ่ง บุกเข้ามาครอบครองโดยสงบ โดยไม่มีใครโต้แย้ง หรือ ขับไล่ ครอบครองเปิดเผย ปลูกสิ่งก่อสร้าง ทำกินในพื้นที่นั้น และมีเจตนาครอบครองที่แปลงดังกล่าว หวังจะเป็นของตน นานเกินกว่า 10 ปี ถ้าเป็นไปเช่นนี้ทางกฎหมายจะถือว่า “ได้กรรมสิทธิ์โดยครอบครองปกปักษ์” โดยผู้นั้นต้องร้องต่อศาล และ ศาลได้มีคำสั่งให้ครองกรรมสิทธิ์ดังกล่าวนั้น

แต่กรณีที่ไปเช่าเขาอยู่ ไม่ว่าจะนาน 30ปี 50ปี อย่างนี้ก็ไม่ถือว่าได้กรรมสิทธิ์ เพราะ อาศัยทำกินโดยสิทธิการเช่า หรือ เข้าไปทำกินโดยเจ้าของที่นั้นอนุญาต มีการจ่ายค่าตอบแทน ไม่ว่านาน 30 ปี 50 ปี ก็ไม่อาจได้กรรมสิทธิ์ รวมทั้งการไปขออยู่อาศัย หรือ พูดง่ายๆคือ อาศัยเขาอยู่ฟรีๆ อย่างนี้จะนานเท่าไร ก็ไม่ได้มีสิทธิในการครอบครองปรปักษ์ เพราะไม่ได้อยู่โดยเจตนาบุกเข้ามาครอบครองแสดงความเป็นเจ้าของที่แปลงนั้นๆ

เพราะฉะนั้น ญาติของ เอ จึงอยู่ในข่าย การให้ที่อยู่อาศัย หรือให้เข้ามาทำกิน จะอยู่นานเท่าไรก็ไม่มีสิทธิ์ถือครองที่แปลงนั้น แต่ถ้าเขาเข้าไปในหลักเกณฑ์ที่ว่า บุกเข้าไปครอบครอง หวังทำกิน อยู่อาศัย ไม่มีใครมาโต้แย้ง จนครบ 10 ปี อย่างนี้อาจจะได้ “ครอบครองโดยปรปักษ์”

สำหรับท่านที่มีที่ทางอยู่ที่นั้นที่นี้ ควรมั่นเขาไปดูแล ที่ของท่าน บ้างมิฉะนั้น ถ้าเป็นไปตามกฎหมายที่ได้กล่าวมานี้ ท่านไม่สามารถ แจ้งความ ขับไล่ เขาออกจากที่ดินของท่านเองได้  ลุงหนวดจึงขอเตือนไว้นะครับ